Zawieszenie działalności gospodarczej to jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań przez przedsiębiorców, którzy chcą przetrwać gorszy okres, sezonowość w branży albo chwilową przerwę w prowadzeniu firmy — bez konieczności jej likwidacji. Problem w tym, że wielu przedsiębiorców traktuje zawieszenie zbyt liberalnie, zapominając, że w tym czasie obowiązują ściśle określone reguły co do tego, jakie czynności można, a jakich nie wolno wykonywać. Błędy w tym zakresie potrafią słono kosztować — zarówno na gruncie ZUS, jak i podatków.
Zdjęcie z Magnific
Kto może zawiesić działalność gospodarczą
Instytucję zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej reguluje ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 1480), a konkretnie jej art. 22–26.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy:
„Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na zasadach określonych w niniejszej ustawie, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych”.
Prawo to przysługuje zarówno przedsiębiorcom wpisanym do CEIDG (jednoosobowa działalność gospodarcza), jak i podmiotom zarejestrowanym w KRS — czyli jawnym, partnerskim, komandytowym, komandytowo-akcyjnym oraz spółkom kapitałowym (z o.o., akcyjnym).
Fundamentalnym warunkiem jest brak zatrudnionych pracowników na umowę o pracę.
Wyjątek przewiduje art. 22 ust. 2 ww. ustawy Prawo przedsiębiorców — z zawieszenia może skorzystać również przedsiębiorca zatrudniający wyłącznie pracowników przebywających na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie wychowawczym, urlopie opiekuńczym lub urlopie rodzicielskim (o ile nie łączą go z wykonywaniem pracy u tego pracodawcy).
W przypadku wykonywania działalności w formie spółki cywilnej art. 22 ust. 5 Prawa przedsiębiorców wymaga, aby zawieszenie było skuteczne wyłącznie pod warunkiem dokonania go przez wszystkich wspólników.
W przypadku spółek wpisanych do KRS decyzję o zawieszeniu podejmuje odpowiedni organ (np. zarząd w spółce z o.o.) w formie uchwały, po czym trzeba dokonać zgłoszenia zmiany w rejestrze przedsiębiorców KRS.
Na jak długo można zawiesić działalność gospodarczą
Okres zawieszenia regulowany jest przez art. 23 Prawa przedsiębiorców („Okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej”).
Tu pojawia się istotna różnica w zależności od statusu przedsiębiorcy:
- Jednoosobowa działalność gospodarcza (CEIDG) — zgodnie z art. 23 Prawa przedsiębiorców zawieszenie trwa minimum 30 dni, a maksymalnego okresu nie ma. Można je zgłosić bezterminowo i wznowić w dowolnym momencie.
- Podmioty wpisane do KRS (spółki) — na podstawie tego samego art. 23 zawieszenie może trwać od 30 dni do maksymalnie 24 miesięcy. Jeżeli spółka nie złoży wniosku o wznowienie przed upływem tego terminu, informacja o wznowieniu wykonywania działalności zostaje wpisana do rejestru przedsiębiorców automatycznie, z mocy prawa — na podstawie art. 20d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Bieg okresu zawieszenia określa art. 24 Prawa przedsiębiorców — zawieszenie i wznowienie następują na wniosek przedsiębiorcy, a w przypadku podmiotu wpisanego do CEIDG okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku, który może być wcześniejszy lub późniejszy niż dzień jego złożenia. Zgodnie z art. 24 ust. 7 tej ustawy, w odniesieniu do zobowiązań o charakterze publicznoprawnym zawieszenie wywiera skutki prawne od dnia jego rozpoczęcia do dnia poprzedzającego dzień wznowienia działalności.
Jak dokonać zgłoszenia
W przypadku JDG zgłoszenia dokonuje się poprzez złożenie wniosku CEIDG-1, w którym wskazuje się datę rozpoczęcia zawieszenia. Data ta może pokrywać się z dniem złożenia wniosku, ale — pod pewnymi warunkami — może być również wcześniejsza lub późniejsza. Wniosek można złożyć elektronicznie (Profil Zaufany, e-dowód, podpis kwalifikowany), osobiście w urzędzie gminy, przez pełnomocnika lub listownie. Samo zgłoszenie jest bezpłatne, a system powinien przekazać informację automatycznie do ZUS lub KRUS, urzędu skarbowego oraz GUS — bez potrzeby odrębnego zawiadamiania tych instytucji.
W przypadku spółek wpisanych do KRS zgłoszenie następuje przez Portal Rejestrów Sądowych.
Co przedsiębiorca MOŻE robić w okresie zawieszenia
To najważniejsza część, ponieważ to właśnie zakres dozwolonych czynności decyduje o tym, czy zawieszenie zostało wykorzystane prawidłowo.
Katalog dozwolonych działań ma charakter zamknięty i wynika wprost z art. 25 ust. 2 pkt 1–8 Prawa przedsiębiorców.
Zgodnie z tym przepisem, w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca:
- (pkt 1) może wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, w tym rozwiązywać zawarte wcześniej umowy,
- (pkt 2) może przyjmować należności i jest obowiązany regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia,
- (pkt 3) może zbywać własne środki trwałe i wyposażenie — czyli sprzedawać np. samochód, maszyny czy sprzęt komputerowy należący do firmy,
- (pkt 4) ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością wykonywaną przed zawieszeniem,
- (pkt 5) wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa,
- (pkt 6) może osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed datą zawieszenia (np. odsetki na koncie firmowym),
- (pkt 7) może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą,
- (pkt 8) może powołać albo odwołać zarządcę sukcesyjnego (dotyczy JDG).
Czego przedsiębiorca NIE MOŻE robić w tym czasie
Podstawowa zasada wynika z art. 25 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, zgodnie z którym „w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej”. W praktyce oznacza to zakaz:
- świadczenia usług i sprzedaży towarów w ramach normalnej, bieżącej działalności,
- zawierania nowych umów handlowych związanych z przedmiotem działalności,
- wystawiania faktur dokumentujących bieżącą sprzedaż (poza wyjątkami, np. fakturami korygującymi do wcześniejszej sprzedaży),
- korzystania ze składników majątku firmy w sposób generujący bieżące przychody operacyjne (np. używania samochodu do świadczenia usług czy wynajmu nieruchomości poza zakresem zabezpieczenia źródła przychodu),
- zatrudniania nowych pracowników na umowę o pracę.
Jeśli przedsiębiorca w okresie zawieszenia faktycznie kontynuuje działalność operacyjną, naraża się na zakwestionowanie samego zawieszenia przez organy — z konsekwencjami w ZUS i podatkach.
Skutki podatkowe i składkowe zawieszenia
ZUS.
Zgodnie z art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dnia rozpoczęcia zawieszenia do dnia poprzedzającego dzień wznowienia działalności; ubezpieczenia emerytalne i rentowe stają się w tym czasie dobrowolne, a przedsiębiorca nie opłaca ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego.
PIT.
Zwolnienie z obowiązku wpłacania zaliczek na podatek dochodowy za okres zawieszenia wynika z art. 44 ust. 10 ustawy o PIT (dla przedsiębiorcy prowadzącego JDG) oraz art. 44 ust. 11 (dla wspólnika spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej, która zawiesiła działalność). Zgodnie z art. 44 ust. 13, po wznowieniu działalności podatnik wraca do wpłacania zaliczek na dotychczasowych zasadach. To zwolnienie nie oznacza jednak zwolnienia z obowiązku rozliczenia rocznego — dochody osiągnięte w roku, w którym działalność była zawieszona, i tak trzeba wykazać w zeznaniu rocznym.
CIT.
Analogiczne zwolnienie dla spółek kapitałowych i wspólników spółek jawnych, komandytowych oraz komandytowo-akcyjnych przewiduje art. 25 ust. 5a i 5b ustawy o CIT, a warunkiem skorzystania z niego jest poinformowanie o okresie zawieszenia w zeznaniu podatkowym, zgodnie z art. 25 ust. 5c tej ustawy.
VAT.
Na podstawie art. 99 ust. 7a ustawy o VAT, w przypadku zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej podatnicy nie mają obowiązku składania deklaracji (JPK_V7M/JPK_V7K) za okresy rozliczeniowe, których zawieszenie dotyczy. Wyjątki od tej zasady wskazuje art. 99 ust. 7b — zwolnienie nie obejmuje m.in. podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, podatników importujących usługi lub nabywających towary, w zakresie których są podatnikami, okresów, w których zawieszenie nie obejmowało pełnego okresu rozliczeniowego, oraz okresów, za które podatnik ma obowiązek rozliczenia VAT z tytułu czynności opodatkowanych lub dokonania korekty podatku naliczonego.
Amortyzacja.
To obszar, o którym przedsiębiorcy zapominają najczęściej. Zgodnie z art. 22c pkt 5 ustawy o PIT (odpowiednio art. 16c pkt 5 ustawy o CIT), amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej — nie podlegają jej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono działalność. Nie oznacza to wykreślenia środka trwałego z ewidencji ani utraty dotychczasowych odpisów — po wznowieniu działalności amortyzację kontynuuje się od dotychczasowej wartości początkowej, a okres jej trwania po prostu się wydłuża o czas zawieszenia. Nie można natomiast jednorazowo „nadrobić” odpisów pominiętych w okresie zawieszenia. Potwierdza to m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 stycznia 2026 r. (sygn. 0112-KDIL2-2.4011.840.2025.2.AA), dotycząca sezonowego wynajmu domków letniskowych — organ jednoznacznie wskazał, że samo utrzymywanie majątku w gotowości do użytku nie uprawnia do kontynuowania odpisów amortyzacyjnych w okresie formalnego zawieszenia. Problem ten dotyczy szczególnie branż sezonowych: wynajmu domków letniskowych, gastronomii sezonowej, wypożyczalni sprzętu czy usług turystycznych.
Jeśli w okresie zawieszenia dochodzi do sprzedaży środka trwałego (co jest dozwolone), kosztem podatkowym jest niezamortyzowana wartość początkowa ustalona z uwzględnieniem wyłącznie prawidłowo dokonanych odpisów — bez doliczania odpisów za miesiące zawieszenia.
Podsumowanie
Zawieszenie działalności gospodarczej to elastyczne narzędzie dostępne zarówno dla jednoosobowych przedsiębiorców, jak i spółek — pod warunkiem braku zatrudnionych pracowników.
JDG może pozostawać zawieszona bezterminowo, natomiast podmioty wpisane do KRS mają twardy limit 24 miesięcy.
Kluczowe jest zrozumienie granicy między czynnościami dozwolonymi (zabezpieczenie źródła przychodu, regulowanie zobowiązań, zbywanie majątku) a zakazanymi (bieżąca działalność operacyjna, nowa sprzedaż i usługi). Szczególną ostrożność warto zachować przy amortyzacji — jej automatyczne kontynuowanie w okresie zawieszenia to jeden z najczęstszych błędów prowadzących do zawyżenia kosztów podatkowych i konieczności korekty rozliczeń.
Stan prawny na dzień 30 lipca 2026
Małgorzata Gach – radca prawny i doradca podatkowy – Kancelaria Radcy Prawnego Małgorzata Gach
