Strona główna Aktualności Spółka jawna: Rozwiązanie spółki jawnej – kilka spraw

Spółka jawna: Rozwiązanie spółki jawnej – kilka spraw

796
PODZIEL SIĘ
rozwiązanie spółki jawnej Sprawna Spółka

Kontynuując temat spółki jawnej artykuł omawia ustawowe przyczyny uzasadniające rozwiązanie spółki jawnej.

Jakie  przyczyny uzasadniają rozwiązanie spółki jawnej?

Zgodnie z dyspozycją art. 58 par. 1 Kodeksu spółek handlowych (K.s.h.) rozwiązanie spółki jawnej powodują:

1)      przyczyny przewidziane w umowie spółki,

2)      jednomyślna uchwała wszystkich wspólników,

3)      ogłoszenie upadłości spółki,

4)      śmierć wspólnika lub ogłoszenie upadłości wspólnika,

5)      wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub jego wierzyciela,

6)      prawomocne orzeczenie sądu.

W wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. II FSK 207/15 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: „W piśmiennictwie (…) wskazuje się, że w art. 58 mowa jest nie tyle o rozwiązaniu spółki, ile o przyczynach powodujących wszczęcie postępowania likwidacyjnego, a w konsekwencji – rozwiązanie spółki”.

Jakie mogą być przyczyny rozwiązania umowy spółki jawnej przewidziane w jej umowie?

Przyczyną rozwiązania umowy spółki może być np. upływ czasu, na jaki została zawarta umowa spółki lub nadejście zdarzenia  wskazanego w umowie  spółki.

Przykładowe zapisy w umowach spółek:

  1. Spółka zostaje zawiązana na okres 3 lat.
  2. Spółka zostaje zawiązana na czas określony  tj., do czasu zakończenia ……. .

Na podstawie art. 59 K.s.h. może mieć miejsce przedłużenie umowy spółki jawnej na czas nieoznaczony. Tak będzie, w przypadku, gdy pomimo istnienia przyczyn rozwiązania, przewidzianych w umowie, prowadzi ona swoją działalność za zgodą wszystkich wspólników.

Czy jest możliwe rozwiązanie spółki jawnej w wyniku zgodnej uchwały wspólników?

W myśl art. 9 K.s.h. zmiana postanowień umowy spółki wymaga zgody wszystkich wspólników, chyba że umowa stanowi inaczej. Do zmiany postanowień umowy spółki  należy zgodna uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki jawnej bez przeprowadzania likwidacji (forma pisemna). Skutek prawny niniejszej uchwały następuje od dnia jej podjęcia. Podjęcie tej uchwały nie powoduje od razu rozwiązania spółki, ponieważ następuje ono z chwilą wykreślenia jej z Krajowego Rejestru Sądowego (art. 84 par. 2 K.s.h.).

„To, że spółka zostanie rozwiązana w inny sposób niż przez likwidację, nie grozi jej wierzycielom utratą szansy na zaspokojenie swoich wierzytelności. Pomimo ustania bytu prawnego spółki, jej wspólnicy nadal ponoszą odpowiedzialność za jej długi”- podkreśla Ministerstwo Przedsiębiorczości [1].

Czy zawsze rozwiązanie  spółki jawnej nastąpi w wyniku śmierci jej wspólnika?

Śmierć wspólnika w spółce jawnej nie zawsze powoduje rozwiązanie spółki. Tak będzie wtedy, gdy w umowie spółki została uregulowana  kwestia wstąpienia w miejsce zmarłego wspólnika jego spadkobierców lub wspólnicy podjęli w tej sprawie  stosowną uchwałę (art. 64 par. 1 K.s.h.).

Jeżeli w spółce jawnej było dwóch wspólników, a  w  umowie spółki nie została uregulowana kwestia wejścia do spółki spadkobierców zmarłego wspólnika, wtedy po śmierci wspólnika spółka rozwiązuje się.

Sprawdź:

Spółka jawna: Śmierć wspólnika  spółki jawnej

Kiedy rozwiązanie spółki jawnej następuje w wyniku upadłości spółki lub upadłości wspólnika?

Rozwiązanie spółki jawnej może nastąpić poprzez ogłoszenie upadłości spółki lub upadłości wspólnika. W tym przypadku właściwy jest art. 10  prawa upadłościowego (p.u.) [2].  Ustawodawca podaje w nim, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Niezależnie od ogłoszenia upadłości spółki  z art. 5 ust. 2 pkt 2 p.u., zdolność upadłościową mają również wspólnicy osobowych spółek handlowych, ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia  całym swoim majątkiem. Powyższe oznacza, że upadłość spółki jawnej nie jest tożsama z upadłością jej wspólnika.

Kiedy rozwiązanie spółki jawnej  następuje w wyniku wypowiedzenia umowy spółki jawnej przez wspólnika lub jego wierzyciela?

Z dyspozycji art. 61 par. 1 K.s.h. wynika, że jeżeli umowa spółki została zawarta na czas nieoznaczony wtedy wspólnik może ją wypowiedzieć na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. Spółka jawna nie może być spółką jednoosobową, stąd też  „(…) dalsze istnienie spółki jest możliwe tylko w spółce jawnej z udziałem co najmniej trzech wspólników” [3].

Zgodnie z treścią art. 62 par. 1-2  K.s.h. w czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika może uzyskać zajęcie praw przysługujących wspólnikowi z tytułu jego udziału w spółce. Będą to prawa majątkowe, czyli takie którymi wspólnik może rozporządzać, np. wypłata zysku osiągniętego w danym roku obrotowym, wypłata odsetek od udziału kapitałowego. Wierzyciel wspólnika może wypowiedzieć umowę spółki na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego, nawet gdy umowa spółki była zawarta na czas oznaczony.

Na temat wypowiedzenia  umowy spółki jawnej przez wspólnika lub jego wierzyciela pisaliśmy w artykułach:

  1. Spółka jawna: Wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej – kiedy jest możliwe? (1)
  2. Spółka jawna: Wypowiedzenie umowy spółki jawnej przez wierzyciela wspólnika (2)

Kiedy ma miejsce rozwiązanie spółki jawnej na mocy prawomocnego orzeczenia sądu?

Zgodnie z art. 63 par. 1 i 3 K.s.h. każdy wspólnik może z ważnych powodów żądać rozwiązania spółki przez sąd. Co istotne powyższego uprawnienia nie można wyłączyć w umowie  spółki – postanowienie tego typu byłoby nieważne.

Ważnymi  powodami, które uzasadniają rozwiązanie spółki jawnej przez sąd będzie przykładowo brak porozumienia pomiędzy wspólnikami w sprawach  finansowych  spółki (np. podział zysku w spółce), prowadzenie działalności sprzecznej z interesami spółki (art. 56 K.s.h.).  

Pisaliśmy na ten temat w artykule:

Spółka jawna:  Kiedy sąd może rozwiązać spółkę jawną?

Kiedy nastąpi rozwiązanie spółki jawnej?

W przypadku, gdy ma miejsce jedno ze zdarzeń prawnych będących przyczyną rozwiązania spółki, spółka nie zostaje od razu rozwiązana. Z art. 67 K.s.h.  rozwiązanie spółki  poprzedzi  jej likwidacja lub inny  uzgodniony przez wspólników sposób zakończenia działalności spółki. Sposoby zakończenia działalności spółki zostaną omówione w kolejnych artykułach.

Podstawa prawna:

 – art. 56 par. 1,  art. 58 par. 1, art. 59, art. 61 – 62,  art. 63 par. 1 i par. 3,  art. 64 par. 1,  art. 67 par. 1  Kodeksu spółek handlowych (tekst jedn. Dz.U. 2019. 505)

Objaśnienie:

[1] Ministerstwo Przedsiębiorczości,  Uchwała o rozwiązaniu spółki bez przeprowadzania likwidacjihttps://www.biznes.gov.pl/pl/publikacje/2478-podjecie-uchwaly-o-rozwiazaniu-spolki-bez-przeprowadzania-likwidacji (dostęp w dniu 16 lipca 2019 r.)

[2] prawo upadłościowe (p.u.) : Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz.U. 2019. 498)

[3] Tak  uznał Sąd  Apelacyjny  w Katowicach w wyroku z dnia 19 listopada  2014 r., sygn. akt V ACa 675/13.

Stan prawny na dzień 16 lipca 2019 roku

Wanda Książek – współpracownik Portalu


Masz pytania związane z tematem artykułu, bądź chcesz skonsultować swój problem prawny z zakresu prawa lub podatków?

opiekun merytoryczny LexAgit.pl GACH MIZIŃSKA